محمد صادق موسوى اصفهانى

ديباچه 5

تاريخ گيتى گشا ( در تاريخ سلسله زنديه ) ( فارسى )

ديباچه تاريخ گيتىگشاى ميرزا صادق موسوى اصفهانى متخلص بنامى و ذيلهاى آن در ميان سه چهار كتابى كه در تاريخ سلسلهء زند نوشته شده از همه دقيق‌تر و كامل‌تر و معتبرترست . مؤلفان آن خود معاصر با وقايعى بوده‌اند كه درين كتاب شرح ميدهند و در بسيارى از آن وقايع خود حاضر بوده‌اند و به همين جهة كمتر كتابى در زبان فارسى هست كه اين درجه از اعتبار و راست‌گوئى را داشته باشد . يگانه عيبى كه اين كتاب بيشتر و دو ذيل آن كمتر دارند اينست كه بروش تاريخ‌نويسان آن زمان با انشائى كه كنايات و استعارات و تشبيهات بىمورد مخل و اطنابهاى فراوان دارد نوشته شده و گاهى خواننده را گمراه مىكند و پس از مدتى سرگردانى مطلب در ذهن او نقش مىبندد ، به همين جهة در آغاز كار كه بچاپ كردن اين سه كتاب عزم كردم دو دل بودم كه آيا هم‌چنانكه هست و از زير قلم نويسندگان آن بيرون آمده است چاپ كنم يا اينكه حاق مطلب را از قشر و لفاف اين عبارت - پردازيهاى بارد بيرون آورم و به زبان سادهء روان كه همه‌كس معنى آن را دريابد و خواننده را خسته و بيزار نكند همان مطالب را از نو بنويسم . پس از مدتى درنك ديدم خيانت بامانت روا نيست و كوچك‌ترين اجرى كه بنويسندگان گذشته مىتوان داد آنست كه خواهش طبع و حتى هوى و هوس و بدسليقگى ايشان را بايد محترم شمرد و هرچه نوشته‌اند